„Wspólnota, symbole, znaczenia- perspektywa elit kulturalnych polskiej mniejszości na Litwie”.

POPUL/SN/0304/2023/01

Zjawiska te czynią społeczność polską na Litwie interesującym polem badań nad przemianami tożsamości kulturowej mniejszości narodowych. Projekt koncentrował się na analizie współczesnych procesów kształtowania się kultury i tożsamości Polaków na Wileńszczyźnie – zwłaszcza w środowiskach twórczych. Badania pilotażowe wskazały dynamiczny rozwój nowych, często eksperymentalnych inicjatyw kulturalnych w obszarze literatury, teatru, muzyki, stand-upu oraz oddolnych działań obywatelskich. W odpowiedzi na te obserwacje, postawiono pytania badawcze a w dalszych badaniach zastosowano metody jakościowe: wywiady indywidualne i fokusowe, obserwację uczestniczącą, kwerendy biblioteczne oraz konsultacje eksperckie.

Główne etapy projektu

Wywiady grupowe (fokusowe)
Rozmowy z młodymi twórcami z Wilna – m.in. aktorami Polskiego Teatru w Wilnie, artystami Fundacji Sol Oriens oraz młodymi muzykami z Wileńszczyzny.

Indywidualne wywiady pogłębione
Ponad 70 rozmów z liderami polskich organizacji, instytucji kultury oraz indywidualnymi twórcami reprezentującymi literaturę, teatr, stand-up, poezję slamową, muzykę i dziennikarstwo.

Kwerendy biblioteczne i konsultacje eksperckie
Badania archiwalne m.in. w Domu Polskim i Domu Kultury Polskiej w Wilnie. Pozyskano współczesne publikacje twórców z Wileńszczyzny, np. powieść Robczik Bartosza Połońskiego oraz antologie młodej poezji.

Publikacje

1. Formation of the “Third Value” on the Example of Poles in Lithuania

2. Wattpad, theatre, stand-up – new spaces for negotiating the identity of Poles in Lithuania

– Proces publikacyjny w toku

Wystąpienia konferencyjne

European Sociological Association Conference – Porto (Portugalia)

Society for the Study of Symbolic Interaction – Chicago (USA)

Ogólnopolski Zjazd Socjologiczny – Białystok

Seminarium podsumowujące

„Kultura młodej Wileńszczyzny”
29 września 2025 r., Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
Prezentacja wyników badań oraz dyskusja nad współczesnymi przemianami kultury polskiej na Litwie.

Projekt nr POPUL/SN/0304/2023/01 dofinansowany ze środków budżetu państwa przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II” (50 000 zł).